Review Sách: Số Đỏ - Bản Anh Hùng Ca Của Những Kẻ... May Mắn Tới Điên Rồ
Cười ra nước mắt nhưng cũng đầy chua chát, "Số Đỏ" vẫn còn nguyên tính thời sự trong xã hội hiện đại. Bạn sẽ học được cách nhìn thấu những "mặt nạ" của cuộc đời qua ngòi bút châm biếm sắc sảo bậc nhất văn học Việt Nam.
Số Đỏ: Bản Anh Hùng Ca Của Những Kẻ... May Mắn Tới Điên Rồ
Nếu phải tìm ra một tác phẩm mà cứ mỗi lần lật giở lại, ta vừa phải bật cười sằng sặc lại vừa thấy gai người vì độ "thực" của nó, thì "Số Đỏ" của Vũ Trọng Phụng chắc chắn là cái tên đứng đầu bảng. Ra đời vào những năm 1930, nhưng sức sống và độ trào phúng của cuốn tiểu thuyết này dường như chưa bao giờ cũ.
Hành trình "phong thánh" của kẻ hạ lưu
"Số Đỏ" xoay quanh nhân vật trung tâm là Xuân – hay còn gọi là Xuân Tóc Đỏ, một kẻ mồ côi, vô học, chuyên làm nghề nhặt banh sân quần vợt và bán thuốc lậu. Bằng một chuỗi những sự kiện ngẫu nhiên đến mức hoang đường, cộng thêm bản tính láu cá vặt và tài học lỏm, Xuân bất ngờ bước chân vào giới thượng lưu Hà thành.
Từ một kẻ lang thang dưới đáy xã hội, Xuân bỗng chốc được phong làm "đốc tờ Xuân", nhà cải cách xã hội, rồi giáo sư quần vợt... Hắn cứ thế leo lên những nấc thang danh vọng một cách vô lý nhưng lại vô cùng hợp lý trong một xã hội đang quay cuồng điên đảo. Vũ Trọng Phụng không miêu tả Xuân như một kẻ thủ ác mưu mô, mà cái tài của tác giả là biến Xuân thành một "tấm gương phản chiếu" – chính sự ngu dốt và kệch cỡm của những kẻ tự xưng là trí thức xung quanh đã đẩy Xuân lên bệ phóng của sự vinh quang.
Phòng tranh biếm họa và những chiếc "mặt nạ" rởm đời
Điều làm nên sự vĩ đại của "Số Đỏ" không chỉ nằm ở anh chàng Xuân may mắn tới điên rồ, mà còn ở một hệ thống nhân vật phụ được xây dựng xuất sắc đến mức trở thành những "thành ngữ" của người Việt hiện đại.
Bước vào thế giới "Âu hóa" của Vũ Trọng Phụng, bạn sẽ được diện kiến:
Bà Phó Đoan: Một quả phụ "hư hỏng một cách có giáo dục", luôn khoác lên mình lớp áo đạo đức nhưng thực chất lại là kẻ cuồng dâm.
Vợ chồng Văn Minh: Những kẻ tự xưng là trí thức Tây học, hô hào cải cách xã hội nhưng thực chất chỉ là bọn buôn thần bán thánh, vì lợi ích cá nhân mà chà đạp lên mọi luân thường đạo lý.
Cụ cố Hồng: Người đàn ông với câu cửa miệng kinh điển "Biết rồi, khổ lắm, nói mãi!", biểu tượng của một tầng lớp trưởng giả rỗng tuếch, thích được vinh danh ảo.
Mỗi nhân vật đều đeo trên mình một chiếc "mặt nạ" văn minh, tiến bộ. Nhưng qua vài nét cọ sắc lẹm của "ông vua phóng sự đất Bắc", những lớp mặt nạ ấy lần lượt rơi xuống, để lộ ra bản chất tham lam, lố lăng và đồi bại.
Tại sao "Số Đỏ" vẫn là một tiếng tát thức tỉnh ở hiện tại?
Chúng ta đang sống ở thế kỷ 21, nhưng khi đọc "Số Đỏ", bạn sẽ phải rùng mình tự hỏi: "Sao mà quen thế?".
Những phong trào "Âu hóa" nửa mùa ngày xưa hóa ra chẳng khác gì những trào lưu "phông bạt", khoe mẽ học thức giả tạo trên mạng xã hội ngày nay. Vẫn còn đó những kẻ như Xuân Tóc Đỏ, không cần tài năng thực chất, chỉ cần biết nắm bắt thời cơ, dùng chiêu trò và vài ba câu nói sáo rỗng khoác lác là có thể nghiễm nhiên trở thành "chuyên gia", "bậc thầy". Tiếng cười của Vũ Trọng Phụng cách đây gần một thế kỷ vẫn là tiếng cười chua chát, giễu nhại trực diện vào thói hư tật xấu của con người trong bất kỳ thời đại nào.
Lời kết
"Số Đỏ" không phải là một cuốn sách đọc để lấy động lực hay tìm kiếm sự lãng mạn. Đó là một liều thuốc đắng bọc đường, ép người đọc phải nhìn thẳng vào những sự thật trần trụi và lố bịch nhất của xã hội. Nếu bạn đang tìm kiếm một cuốn tiểu thuyết có thể khiến bạn cười nghiêng ngả ở trang trước nhưng lại phải trầm ngâm suy nghĩ ở trang sau, thì xin chúc mừng, bạn đã tìm đúng kiệt tác rồi đấy!